Death By Lethal Vaccine Infection
By Christine Colebeck
9-17-4
- Today is my daughter's sweet 16th birthday but we will not be celebrating. Instead I will light a candle and when I blow it out I will make a wish in my daughter's memory. My wish is for all mother's worldwide, that you will educate yourselves and that you make informed choices so that you may prevent unnecessary tragedy and be spared from my pain.
- Laura's Story
- After 41 weeks of pregnancy, on July 27th, 1986, a perfect and healthy little baby, Laura Marie, made her entrance into the world. We were welcomed home by family and friends anxiously waiting to meet the new family member. They showered her with so many beautiful, little tiny, pink dresses, we joked that she would never be able to wear them all in one lifetime.
- Our lives changed completely and now revolved around stroller walks in the park, visiting friends, changing diapers, night feedings and shopping for more little pink dresses. We were parents now, we had a family and life was absolutely perfect.
Τρίτη 19 Οκτωβρίου 2010
Death By Lethal Vaccine Infection
Επικίνδυνο πρόσθετο στις τροφές μας!
Είναι γνωστό πλέον σε όλους μας ότι τα περισσότερα συσκευασμένα τρόφιμα βρίθουν επικίνδυνων πρόσθετων ουσιών. Αυτό όμως που θεωρώ τελείως απαράδεκτο είναι πως, με τόσο ελαφρά την καρδία επιτρέπουν επικίνδυνα πρόσθετα σε προϊόντα που κύριος καταναλωτής τους είναι τα μικρά παιδιά. Συγκεκριμένα γαριδάκια, πατατάκια και άλλα παρόμοια
σκευάσματα με πικάντικες γεύσεις περιέχουν το πρόσθετο του ενισχυτικού γεύσης για να δώσουν έξτρα «νοστιμιά» και να γίνονται ιδιαίτερα ελκυστικά σε μικρούς και μεγάλους. Τα ενισχυτικά γεύσης όπως το γλουταμινικό νάτριο ( ή γνωστό ως Ε621) εκτός του ότι εθίζουν τον οργανισμό στις έντονες και μη φυσικές γεύσεις (άντε να δώσεις στο μικρό να φάει μετά φακές!!!) προκαλούν διαταραχές και βλάβες στο νευρικό σύστημα, πονοκεφάλους, αλλεργικές αντιδράσεις, αποπροσανατολισμό του έλεγχου της πείνας και πολλά άλλα. Δυστυχώς χρησιμοποιείτε κατά κόρον σε όλα σχεδόν τα συσκευασμένα τρόφιμα εδώ και χρόνια. Αλλά λογικό είναι γιατί πως αλλιώς να προσθέσουν γεύση σε κατά τα άλλα νεκρή τροφή!!
Για να μη ξεχνιόμαστε!!!
Η κάθε αλήθεια περνάει τρία στάδια.
Πρώτα γελοιοποιείται. Μετά πολεμάται.
Και τελικά γίνεται αποδεκτή ως αυτονόητη
Shopenhouer
Πρώτα γελοιοποιείται. Μετά πολεμάται.
Και τελικά γίνεται αποδεκτή ως αυτονόητη
Shopenhouer
Περί εμβολίων - Νέα εγκύκλιος και κινητοποιήσεις
Φέτος το υπουργείο υγείας, μετά από εκατοντάδες γονείς που πέρυσι είχαν εναντιωθεί στις παράλογες προθέσεις μαζικού εμβολιασμού των παιδιών εντός των σχολείων, αλλά και την εγκύκλιο που όριζε πως για να εγγραφεί οποιοσδήποτε μαθητής έπρεπε να επιδείξει το "μπλέ βιβλιάριο υγείας", άλλαξε και πάλι την εγκύκλιο που αφορά στην εγγραφή των παιδιών στο σχολείο:
Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2010
Ευθανασία σε παιδιά με σύνδρομο Down;
*Ελπίζω το παρακάτω κείμενο να είναι ένας μύθος γιατί και στην σκέψη μόνο με κάνει να ντρέπομαι!!
Πιθανότατα κάτι θά ‘χει πάρει το αυτί σας για παραβιάσεις των δικαιωμάτων του παιδιού σε χώρες μακρινές, όπως η Κίνα. Πριν μερικά χρόνια είχε γίνει σάλος με κάποια κινεζικά ιδρύματα, όπου άφηναν κάποια ορφανά ή ανεπιθύμητα παιδιά νηστικά μέχρι να πεθάνουν, και το έκαναν ακριβώς με σκοπό να τα σκοτώσουν. Ακόμα θυμόμαστε τη φρίκη που είχαμε νιώσει τότε, και τα σχόλια από φίλους και γνωστούς: «βρε τι γίνεται στον κόσμο», «τι απάνθρωπη συμπεριφορά είναι αυτή», «ευτυχώς που δεν ζούμε στην Κίνα» και τα σχετικά.
Πιθανότατα κάτι θά ‘χει πάρει το αυτί σας για παραβιάσεις των δικαιωμάτων του παιδιού σε χώρες μακρινές, όπως η Κίνα. Πριν μερικά χρόνια είχε γίνει σάλος με κάποια κινεζικά ιδρύματα, όπου άφηναν κάποια ορφανά ή ανεπιθύμητα παιδιά νηστικά μέχρι να πεθάνουν, και το έκαναν ακριβώς με σκοπό να τα σκοτώσουν. Ακόμα θυμόμαστε τη φρίκη που είχαμε νιώσει τότε, και τα σχόλια από φίλους και γνωστούς: «βρε τι γίνεται στον κόσμο», «τι απάνθρωπη συμπεριφορά είναι αυτή», «ευτυχώς που δεν ζούμε στην Κίνα» και τα σχετικά.
Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2010
Τετάρτη 13 Οκτωβρίου 2010
H αρθριτιδα χτυπάει και τα μωρά (Τυχαιοοοο δεν νομίζω)
Περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι πάσχουν σήμερα στη χώρα μας από ρευματοειδή αρθρίτιδα, η οποία μπορεί να προσβάλει ακόμη και μωρά, ενώ ένας στους τέσσερις πάσχοντες παύουν να εργάζονται πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση της νόσου.
Τα συμπτώματα που δείχνουν ότι ένα παιδί μπορεί να έχει προβλήματα με τις αρθρώσεις περιλαμβάνουν τα εξής:
Δυσκολία στην κίνηση και τη διεξαγωγή απλών δραστηριοτήτων, όπως το πλύσιμο και το ντύσιμο
Απροθυμία συμμετοχής σε φυσικές δραστηριότητες
Μη φυσιολογική μεταβολή στη διάθεση-για παράδειγμα το παιδί κουράζεται και αποσύρεται κοινωνικά
Απροθυμία χρήσης ιδιαίτερα του ενός άκρου
Αχαρακτήριστα κακή συμπεριφορά
Προβλήματα στον ύπνο που προκαλεί ο πόνος
πηγή:http://sfirixtra.blogspot.com
Τα συμπτώματα που δείχνουν ότι ένα παιδί μπορεί να έχει προβλήματα με τις αρθρώσεις περιλαμβάνουν τα εξής:
Δυσκολία στην κίνηση και τη διεξαγωγή απλών δραστηριοτήτων, όπως το πλύσιμο και το ντύσιμο
Απροθυμία συμμετοχής σε φυσικές δραστηριότητες
Μη φυσιολογική μεταβολή στη διάθεση-για παράδειγμα το παιδί κουράζεται και αποσύρεται κοινωνικά
Απροθυμία χρήσης ιδιαίτερα του ενός άκρου
Αχαρακτήριστα κακή συμπεριφορά
Προβλήματα στον ύπνο που προκαλεί ο πόνος
πηγή:http://sfirixtra.blogspot.com
Τρίτη 12 Οκτωβρίου 2010
Τι διαπιστώνει μια νοσοκόμα εξετάζοντας έναν αστυνομικό και έναν μάρτυρα του Ιεχωβά;
Τίποτα περισσότερο από το ότι αποτελούν μέλη ενός άτυπου «κινήματος άρνησης» του εμβολίου κατά της νέας γρίπης. Και δεν είναι μόνο αυτοί.
Χιλιάδες άλλοι πολίτες προτίθενται να γυρίσουν την πλάτη στο πολυπόθητο μέχρι σήμερα σκεύασμα. Το υπουργείο Υγείας αναζητά, λοιπόν, εναγωνίως, τις τελευταίες ημέρες, τρόπους να πεισθεί ο κόσμος για την αναγκαιότητα του εμβολιασμού, καθώς υπολογίζει πως περίπου το 30% του πληθυσμού που ανήκει στις ευπαθείς ομάδες και επιβάλλεται να εμβολιαστεί, θα αρνηθεί τελικά.
Μάλιστα, έχει ξεκινήσει έρευνα για να καταγραφούν επακριβώς οι λόγοι της αντίδρασής τους. Η πλειονότητα, πάντως, επικαλείται πιθανές παρενέργειες.
Παρασκευή 8 Οκτωβρίου 2010
Λάμπες “οικονομίας” το έγκλημα σε βάρος τής ανθρώπινης υγείας
Λάμπες “οικονομίας” φιλικές προς το περιβάλλον… Όπως λέμε λαγοί με μεταξωτές κορδέλες
Ένα ρυπαρό για το περιβάλλον και επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία προϊόν έχει βαφτεί λαμπερό πράσινο. Κατεβάστε όλο το βιβλίο από εδώ: → Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος – τού Χρήστου Μουσουλιώτη (web), με πάνω από 300 παραπομπές και περιληπτική παρουσίαση δεκάδων παραγόντων, που αποδεικνύουν ότι οι συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού ή λαμπτήρες οικονομίας, φέρνουν με τη χρήση τους μια νέα πολυεπίπεδη παγκόσμια τραγωδία.
Στην περίπτωση που υπάρχει δυσκολία για το κατέβασμα ολόκληρου τού βιβλίου μπορείτε να το κατεβάσετε από την ιστοσελίδα διάθεσης δωρεάν ηλεκτρονικών βιβλιών – εδώ: → http://www.free-ebooks.gr/gr/e-rafi.php?id=1185
ή τμηματικά από εδώ:
→ Α’ Μέρος: Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος – τού Χρήστου Μουσουλιώτη (1-110)
→ Β’ Μέρος: Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος – τού Χρήστου Μουσουλιώτη (111-206)
→ Γ’ Μέρος: Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος. (205-316)
ΝΕΟΤΕΡΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΩ, ΑΛΛΑ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΦΘΕΙ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΔΟΣΗ, ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΛΛΑΖΩ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ, ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ (ΜΑΛΛΟΝ): Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΛΑΜΠΕΣ “ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ”, για να αποδίδεται καλύτερα η αλήθεια τού ζητήματος….
ΚΑΤΕΒΑΖΕΤΕ ΑΠΟ ΕΔΩ ΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: → Η “δολοφονία” τής υγείας με τις λάμπες “οικονομίας”
Για προτάσεις, σχόλια, βελτιώσεις, κριτική: mousouliotis@gmail.com
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΥΠΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, ΝΕΑ ΣΚΑΝΔΑΛΩΔΗ ΑΠΟΣΙΩΠΗΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΘΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ…
(Όταν βλέπετε – σπάνια – κάποιο ορθογραφικό ή συντακτικό λάθος, να θυμάστε ότι το βιβλίο είναι υπό επεξεργασία και ότι σημασία έχει πως βασίζεται σε αρκετές εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες και όχι σε παραμύθια, αποκρύψεις και “πράσινους” ή άλλους φανατισμούς).
Ένα ρυπαρό για το περιβάλλον και επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία προϊόν έχει βαφτεί λαμπερό πράσινο. Κατεβάστε όλο το βιβλίο από εδώ: → Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος – τού Χρήστου Μουσουλιώτη (web), με πάνω από 300 παραπομπές και περιληπτική παρουσίαση δεκάδων παραγόντων, που αποδεικνύουν ότι οι συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού ή λαμπτήρες οικονομίας, φέρνουν με τη χρήση τους μια νέα πολυεπίπεδη παγκόσμια τραγωδία.Στην περίπτωση που υπάρχει δυσκολία για το κατέβασμα ολόκληρου τού βιβλίου μπορείτε να το κατεβάσετε από την ιστοσελίδα διάθεσης δωρεάν ηλεκτρονικών βιβλιών – εδώ: → http://www.free-ebooks.gr/gr/e-rafi.php?id=1185
ή τμηματικά από εδώ:
→ Α’ Μέρος: Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος – τού Χρήστου Μουσουλιώτη (1-110)
→ Β’ Μέρος: Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος – τού Χρήστου Μουσουλιώτη (111-206)
→ Γ’ Μέρος: Λάμπες “οικονομίας” το Μεγάλο Λάθος. (205-316)
ΝΕΟΤΕΡΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΩ, ΑΛΛΑ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΦΘΕΙ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΔΟΣΗ, ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΛΛΑΖΩ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ, ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ (ΜΑΛΛΟΝ): Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΛΑΜΠΕΣ “ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ”, για να αποδίδεται καλύτερα η αλήθεια τού ζητήματος….
ΚΑΤΕΒΑΖΕΤΕ ΑΠΟ ΕΔΩ ΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: → Η “δολοφονία” τής υγείας με τις λάμπες “οικονομίας”
Για προτάσεις, σχόλια, βελτιώσεις, κριτική: mousouliotis@gmail.com
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΥΠΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, ΝΕΑ ΣΚΑΝΔΑΛΩΔΗ ΑΠΟΣΙΩΠΗΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΘΑ ΠΡΟΣΤΕΘΟΥΝ…
(Όταν βλέπετε – σπάνια – κάποιο ορθογραφικό ή συντακτικό λάθος, να θυμάστε ότι το βιβλίο είναι υπό επεξεργασία και ότι σημασία έχει πως βασίζεται σε αρκετές εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες και όχι σε παραμύθια, αποκρύψεις και “πράσινους” ή άλλους φανατισμούς).
Αγκαλιά με υδράργυρο, υπερτοξικά ηλεκτρονικά και ίσως ραδιενέργεια οι λαμπτήρες οικονομίας
Ένα μείζον ζήτημα με τους λεγόμενους λαμπτήρες οικονομίας είναι η ανύπαρκτη πληροφόρηση των καταναλωτών για τα υπεροτοξικά ηλεκτρονικά απόβλητα που θα μείνουν στο περιβάλλον για χιλιάδες χρόνια, τον υπερτοξικό υδράργυρο που θέτει σε κίνδυνο την υγεία μας και βαρύνει υπέρμετρα το περιβάλλον, μετατρέποντάς το σε υδραργυρική χαβούζα και την πιθανή ύπαρξη ραδιενέργειας. Οι ερωτήσεις τού γράφοντα προς την Greenpeace και την ΕΕ φαίνεται πως απευθύνθηκαν σε ώτα μη ακουώντων.
Ωστόσο το θέμα θα έχει συνέχεια… Στο μεταξύ διαβάστε γι’ αυτό το μείζον σκάνδαλο στο σχετικό θέμα:
Η ανύπαρκτη πληροφόρηση για τον υδράργυρο και τη ραδιενέργεια στους λαμπτήρες “οικονομίας”
Πηγή:http://light1and2life.files.wordpress.com
Ωστόσο το θέμα θα έχει συνέχεια… Στο μεταξύ διαβάστε γι’ αυτό το μείζον σκάνδαλο στο σχετικό θέμα:
Η ανύπαρκτη πληροφόρηση για τον υδράργυρο και τη ραδιενέργεια στους λαμπτήρες “οικονομίας”
Πηγή:http://light1and2life.files.wordpress.com
Η ραδιενέργεια των λαμπτήρων «οικονομίας» και η «άγνοια» τής Greenpeace
Εξελίσσεται μια απίστευτη παραπληροφόρηση σε βάρος των καταναλωτών με αυτά τα αγγελουδάκια που φέρουν πράσινα φτερά με την ονομασία λαμπτήρες “οικονομίας”. Για χάρη τους δεν τηρείται καμία επιταγή τού νομοθετικού πλαισίου διαθεσής τους, ενώ αποτελούν στην πραγματικότητα επικίνδυνο προϊόν, τόσο για τους καταναλωτές όσο και για το περιβάλλον.
Μολυσμένη τροφή... με βαρέα μέταλλα 1.000% πάνω από τα όρια
Ο χορός του παραλόγου του σύγχρονου "πολιτισμού" που αδιαφορεί για το περιβάλλον και έχει αναγάγει την απόδοση σε ποσότητα και την "ανάπτυξη" σε αυτοσκοπό έχει οδηγήσει σε ένα φαύλο κύκλο που αρρωσταίνει την ίδια την ανθρωπότητα που παίζει το παιχνίδι της "εξουσίας" πάνω στη φύση. Είχα γράψει και παλαιότερα πως οι γεωργοί αποτελούν έναν από τους πιο βασικούς πυλώνες επιβίωσης της ανθρωπότητας και πως η δική τους επιστροφή στο σεβασμό της φύσης θα συνδράμει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην εξυγείανση της όλης κατάστασης.
Παραπλανητικοι διατροφικοι ισχυρισμοί σε παιδικες τροφες της Nestle
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές στη Nestle και σε περισσότερες από δέκα άλλες εταιρείες τροφίμων σχετικά με τους αντικανονικούς και παραπλανητικούς διατροφικούς ισχυρισμούς τους στις ετικέτες παιδικών και άλλων τροφών και στα websites τους.
Επικίνδυνα βρεφικα καλλυντικα
Τον Σεπτέμβριο του 2008, η «Επιτροπή για την Aειφόρο Aνάπτυξη για την Υγεία» (C2DS) απηύθυνε έκκληση στα μαιευτήρια της Γαλλίας να σταματήσουν τη διανομή δωρεάν καλλυντικών προϊόντων για μωρά στις νέες μητέρες, προϊόντα τα οποία αποτελούν επικίνδυνο κοκτέιλ τοξικών ενώσεων.
Η C2DS είναι μια ανεξάρτητη ένωση που διευθύνεται από επαγγελματίες του τομέα της υγείας και σκοπός της είναι να δημιουργήσει τις μεθόδους και τα εργαλεία που θα συνοδεύουν τον νοσοκομειακό τομέα στην εφαρμογή της βιώσιμης ανάπτυξης. Στην δήλωσή της αναφέρεται στην τοξικότητα των καλλυντικών προϊόντων για παιδιά με ένα μακρύ κατάλογο επικίνδυνων ουσιών και αρνείται να διανέμει τα δώρα γέννησης εντός του θεσμικού τους οργάνου. Οι επιστήμονες, ο τοξικολόγος Andre Cicolella, ο παιδίατρος και ενδοκρινολόγος Charles Sultan με επικεφαλής τον καθηγητή Dominique Belpomme (ογκολόγο στο Νοσοκομείο Georges Pompidou και πρόεδρος της ARTAC –Ενωση για την Ερευνα Αντικαρκινικών Θεραπειών κατέληξαν σε συμπεράσματα που θα ανησυχήσουν τις μητέρες που καθημερινά χρησιμοποιούν υγρά μαντηλάκια, αφρόλουτρα και σαμπουάν για να καθαρίσουν τα μωρά τους.
Τα 10 πιο βλαβερά τρόφιμα
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινή μας ζωή, είναι η κακή διατροφή και τα αποτελέσματά της. Η ανθυγιεινή διατροφή είναι ο πιο γρήγορος τρόπος για παχυσαρκία, καρδιαγγειακές, ενδοκρινολογικές παθήσεις και προβλήματα με το γαστρεντερικό σωλήνα.
Η λίστα των 10 πιο επικίνδυνων τροφίμων για την διατροφή μας είναι η εξής:
Η λίστα των 10 πιο επικίνδυνων τροφίμων για την διατροφή μας είναι η εξής:Είναι ανεπιθύμητη η επιλογή του φύλου κατά τη γέννηση;
Είναι ανεπιθύμητη η επιλογή του φύλου κατά τη γέννηση; -Η άποψη του Gary Becker
Στην Κίνα του 2005, 118 αγόρια αντιστοιχούσαν σε κάθε 100 κορίτσια που γεννιόνταν. Αυτή η αναλογία είναι μακράν μεγαλύτερη της φυσιολογικής, βιολογικής αναλογίας των περίπου 106 αγοριών για κάθε 100 κορίτσια. Αυτή η ανομοιότητα των φύλων στην Κίνα έχει προέλθει από έναν συνδυασμό χαμηλών ποσοστών γέννησης, της προτίμησης υπέρ των αγοριών που κυριαρχεί στην Κίνα, δεδομένου ότι οι γονείς μπορούν να έχουν μόλις ένα ή δύο παιδιά, και της διάδοσης του υπερηχογραφήματος μέσα στη χώρα που επιτρέπει την αναγνώριση του φύλου των εμβρύων και την άμβλωσή τους στην περίπτωση που δεν αρέσει το φύλο στους γονείς. Αντίστοιχες τάσεις έχουν αναδυθεί επίσης στην Ινδία και τη Νότιο Κορέα.
Περισσότερο σύνθετες και ακριβές μέθοδοι επιτρέπουν στους γονείς να αυξήσουν τις πιθανότητες απόκτησης ενός αρσενικού μωρού, ακόμα και πριν η γυναίκα μείνει έγκυος. Η μέθοδος που θεωρείται ως η πιο αξιόπιστη είναι αυτή που περιλαμβάνει in vitro γονιμοποίηση, φάρμακα που διεγείρουν τις ωοθήκες της μητέρας, εγχειρίσεις και άλλες μεθόδους. Το συνολικό κόστος μπορεί να υπερβεί και τα 20.000$, έτσι προφανώς αυτή η μέθοδος είναι διαθέσιμη μόνο στους πλούσιους.
Υπάρχουν καλοί λόγοι που μπορούν να προβληθούν ως ένσταση κατά της επιλογής του φύλου, είτε αυτή τελείται μέσω της άμβλωσης, είτε μέσω πιο εκλεπτυσμένων μεθόδων; Την 1η Φεβρουαρίου η Επιτροπή Δεοντολογίας του Αμερικανικού Κολεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) εξέδωσε μια διακήρυξη, στην οποία αντιδρά θεωρώντας ότι είναι ανήθικο εκ μέρους των γιατρών να συμμετέχουν στην επιλογή φύλου που γίνεται από γονείς, και δεν βασίζεται σε εν δυνάμει γενετικές ανωμαλίες που συνδέονται με το φύλο, αλλά αποκλειστικά στην στάθμιση από την οικογένεια των προσωπικών της προτιμήσεων. Αυτή η θέση σε σχέση με την ηθική της επιλογής φύλου έβρισκε εφαρμογή «ανεξαρτήτως του χρονικού σημείου της επιλογής (π.χ. προ της σύλληψης ή μετά την σύλληψη), ή του σταδίου ανάπτυξης του εμβρύου ή του κυήματος».
Μια τέτοια θέση φαντάζει περίεργη αν λάβουμε υπόψη τη γενική υποστήριξη από γιατρούς και το Ανώτατο Δικαστήριο του δικαιώματος στην άμβλωση. Οι αμβλώσεις γίνονται από γονείς για την ικανοποίηση «αποκλειστικά» των προσωπικών τους προτιμήσεων σε σχέση με τη χρονική συγκυρία της απόκτησης παιδιών ή με τον αριθμό των παιδιών. Τι διαφοροποιεί τόσο πολύ τις αμβλώσεις που γίνονται βάσει της επιλογής φύλου ώστε να οδηγήσει την ACOG (με τα περισσότερα από 51.000 μέλη της να παρέχουν ιατρική περίθαλψη σε γυναίκες που κάνουν άμβλωση) στο να αντιταχτεί στις αμβλώσεις για την ικανοποίηση των γονεϊκών επιθυμιών υπέρ περισσότερων αγοριών ή κοριτσιών, τη στιγμή που υποστηρίζει το γενικότερο δικαίωμα στην άμβλωση; Η ACOG προσπαθεί να δώσει μία απάντηση, υποστηρίζοντας πως η επιλογή του φύλου μέσω οποιασδήποτε μεθόδου, ενδέχεται «τελικώς να υποστηρίξει σεξιστικές πρακτικές».
Δεν είναι ξεκάθαρο τι ακριβώς εννοεί η ACOG ως σεξιστικές πρακτικές, πάντως όλα τα στοιχεία σχετικά με τις προτιμήσεις πάνω στο φύλο στις Η.Π.Α. και σε άλλες πλούσιες χώρες δείχνουν μια έντονη επιθυμία για ποικιλία-αγόρια και κορίτσια-, αντί για μια ισχυρή προτίμηση υπέρ του ενός από τα δύο φύλα. Επομένως οι αμβλώσεις βάσει του φύλου σε αυτές τις χώρες είναι απίθανο να έχουν ιδιαίτερες συνέπειες πάνω στη συνολική αναλογία των δύο φύλων, παρόλο που θα μπορούσε να επηρεάσει την κατανομή αγοριών και κοριτσιών σε διαφορετικές οικογένειες.
Εστιάζω το υπόλοιπο της ανάλυσής μου στους υπαινιγμούς σχετικά με αμβλώσεις βάσει φύλου στις χώρες, όπου εγείρεται το ζήτημα του αριθμού των αγοριών σε σχέση με αυτού των κοριτσιών. Η Κίνα, η Νότιος Κορέα και άλλες χώρες έχουν προσπαθήσει να θέσουν σε εφαρμογή ελέγχους πάνω στην επιλογή φύλου, καθιστώντας παράνομη τη χρήση υπερηχογραφικών μεθόδων για την επιλογή του φύλου των παιδιών. Παρόλα αυτά είναι πάρα πολύ δύσκολο να εφαρμοστούν αυτές οι ρυθμίσεις, καθώς οι γιατροί μπορεί να λένε «συγχαρητήρια» όταν ένας υπέρηχος αποκαλύψει αγόρι και να παραμένουν σιωπηλοί όταν το κυοφορούμενο είναι κορίτσι.
Η άμβλωση θηλυκών εμβρύων θα μπορούσε να μειώσει το μέσο μέγεθος οικογενειών, εάν οι γονείς που προτιμούν αγόρια καταλήγουν με μεγαλύτερες οικογένειες απ’ ό,τι επιθυμούν, επειδή δεν μπορούν να ελέγξουν το φύλο των παιδιών τους. Οι επιπτώσεις στο μέγεθος των οικογενειών θα μπορούσαν πάντως να καταλήξουν στο άλλο άκρο, εάν ο φόβος μήπως αποκτήσουν κορίτσια αποθάρρυνε τους γονείς από το ν’ αποκτήσουν και άλλα παιδιά. Αυτές οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές, αλλά στην ακόλουθη συζήτηση τις αγνοώ και επικεντρώνομαι στις επιπτώσεις ενός μικρότερου αριθμού θηλυκών μωρών σε σχέση με τα αρσενικά μωρά σε σύγκριση με την φυσιολογική βιολογική αναλογία αγοριών-κοριτσιών, η οποία είναι ελάχιστα μεγαλύτερη του 50-50.
Θα περίμενε κανείς πως οι γονείς που προχωρούν σε άμβλωση των εμβρύων με το μη επιθυμητό φύλο, θα συμπεριφέρονταν καλύτερα στα παιδιά τους απ’ ό,τι θα έκαναν διαφορετικά, εφόσον τώρα είναι ικανοποιημένοι με το φύλο των παιδιών τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι αμβλώσεις βάσει φύλου εναντίον κοριτσιών θα βελτίωναν αντί να χειροτέρευαν τη μέση συμπεριφορά απέναντι στα κορίτσια, εφόσον οι γονείς θα ήταν ευτυχέστεροι με τα κορίτσια που έχουν, απ’ ό,τι θα ήταν αν είχαν κορίτσια που δεν θα ήθελαν πραγματικά. Δεν αποτελεί έκπληξη, για παράδειγμα, το ότι στην Κίνα τα ορφανοτροφεία έχουν κατά κύριο λόγο κορίτσια (και ορισμένα αγόρια με αναπηρίες), δεδομένης της προτίμησης υπέρ των αγοριών στην παραδοσιακή, κινέζικη κουλτούρα.
Ποια είναι όμως τα συνολικά αποτελέσματα μέσα σε μια κοινωνία που διαστρεβλώνει την αναλογία ανάμεσα στα φύλα από τη γέννηση προς προς όφελος των αγοριών; Τα λιγότερα κορίτσια που γεννιούνται θα έχουν προφανώς μια καλύτερη ζωή, αφού θα λαμβάνουν καλύτερη μόρφωση και καλύτερη εν γένει αντιμετώπιση από τους γονείς που θα τα θέλουν. Αυτό μπορεί να ενισχυθεί αν το αποτέλεσμα των αμβλώσεων βάσει φύλου θα είναι η μείωση του συνολικού ποσοστού των γεννήσεων, εφόσον έχει σαφώς στοιχειοθετηθεί ότι οι οικογένειες που έχουν λιγότερα παιδιά επενδύουν περισσότερα για το καθένα απ’ αυτά, κορίτσια ή αγόρια.
Καθώς τα παιδιά γίνονται ενήλικες και μέσα στις ίδιες ομάδες ανθρώπων της αυτής ηλικίας υπάρχει μεγάλο ποσοστό αγοριών, το πλεονέκτημα των κοριτσιών και γυναικών αυξάνεται, καθώς αυτές είναι πιο σπάνιες. Υποστηρίζεται πως οι νεαρές γυναίκες στην Κίνα είναι ήδη πολύτιμες ως σύντροφοι, επειδή η ισχυρή επιλογή βάσει φύλου λαμβάνει χώρα ήδη απ’ όταν εισήχθη η πολιτική του ενός παιδιού στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Πριν την εξάπλωση των υπερηχογραφικών μεθόδων, η επιλογή βάσει φύλου είχε σαν αποτέλεσμα να στέλνουν τα κορίτσια στα ορφανοτροφεία, να τα αμελούν και σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι και με το να διαπράττουν βρεφοκτονία στα θηλυκά βρέφη.
Ασφαλώς, αν η αξία των κοριτσιών ως σύζυγοι, ερωτικοί σύντροφοι, ή άλλες ιδιότητες, αυξάνεται επειδή είναι πιο δυσεύρετες, τότε η αξία των αγοριών ως σύζυγοι και σύντροφοι τείνει να πέσει. Παρόλα αυτά, δεν είναι προφανές γιατί κάτι τέτοιο θα πρέπει να είναι αιτία εισαγωγής πολιτικών που αποτρέπουν τις τεχνικές επιλογής φύλου, εκτός αν τα συμφέροντα των ανδρών κινητοποιούν αυτές τις πολιτικές. Για να χρησιμοποιήσω μια αναλογία, σε μια οικονομία μια μετατόπιση της ζήτησης προς τις υπηρεσίες και μακριά από την βιομηχανία, εξαιτίας μιας μεταβολής της «προτίμησης» προς τις υπηρεσίες -όπως έχει συμβεί στις Η.Π.Α. και σε άλλες πλούσιες χώρες-, ευνοεί τις γυναίκες συγκριτικά με τους άνδρες, καθώς είναι πιο πιθανό οι γυναίκες να εργαστούν σε υπηρεσίες απ’ ότι οι άνδρες. Όμως κανείς δεν θα ισχυριζόταν πως η κοινωνία θα πρέπει να αποτρέψει τέτοιου είδους προτιμήσεις, επειδή (εμμέσως) βοηθούν το ένα φύλο από το άλλο.
Ο σπουδαίος στατιστικολόγος και βιολόγος, R. A. Fisher, χρησιμοποίησε μια περίφημη βιολογική ανάλυση για να εξηγήσει γιατί η αναλογία των φύλων παραμένει κοντά στο 50-50 στα μη ανθρώπινα είδη. Μια οικονομική ανάλυση που βασίζεται στα κίνητρα δίνει παρόμοια αποτελέσματα με αυτά τoυ Fisher. Μια βελτίωση της θέσης των γυναικών εξαιτίας της πτώσης του αριθμού των κοριτσιών σε σχέση με αυτού των αγοριών οδηγεί σε κάποια διόρθωση σε σχέση με την αναλογία των φύλων, καθώς οι γονεϊκές επιλογές ανταποκρίνονται μακροπρόθεσμα σε μια πιο πλεονεκτική θέση υπέρ των κοριτσιών. Εάν οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ζήτηση ως σύζυγοι και όταν η παρουσία τους είναι περιορισμένη στην οικονομική ζωή, ορισμένοι γονείς θα αποφασίσουν πως το να έχουν κορίτσια έχει πλεονεκτήματα, πιθανότατα καθώς θα λαμβάνουν σημαντικά ποσά από τον γαμπρό ως αντίτιμο, όταν οι κόρες τους παντρεύονται. Αυτό θα μετατοπίσει τις «προτιμήσεις» προς την απόκτηση κοριτσιών. Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα δεν θα είναι απαραίτητα το φυσιολογικό, βιολογικό ποσοστό των λίγο περισσότερων γεννήσεων αγοριών, απ’ ότι κοριτσιών, αλλά θα είναι εγγύτερα σε αυτό το ποσοστό, απ’ ότι τα σημερινά ποσοστά σε κάποιες ασιατικές χώρες.
Επιλογή Φύλου -Σχόλιο του Richard Posner
Δεν έχω πολλά να προσθέσω στην πειστική εξέταση του ζητήματος από τον Becker. Ένα άξιο παρατήρησης μικρό σχόλιο, παρόλα αυτά, είναι μια νέα τεχνολογία για την επιλογή φύλου, η οποία περιγράφεται σε ένα ενδιαφέρον άρθρο της Denise Grady στην εφημερίδα New York Times της 6ης Φεβρουαρίου 2007. Ονομάζεται «διαλογή σπέρματος» («sperm sorting») και δίνει τη δυνατότητα σε αρσενικά ή θηλυκά σπερματοζωάρια να μπορούν να συγκεντρωθούν στο σπέρμα, μεταβάλλοντας σημαντικά τις πιθανότητες προς όφελος της σύλληψης ενός παιδιού του ενός φύλου αντί του άλλου. Το κόστος κυμαίνεται μόλις μεταξύ $4.000 με $6.000 που είναι πολύ λιγότερο απ’ ότι είναι για την in vitro γονιμοποίηση, αφού το «εμπλουτισμένο» σπέρμα μπορεί απλά να γονιμοποιηθεί μέσα στη γυναίκα, αντί να χρειαστεί in vitro γονιμοποίηση. Η επιλογή φύλου μέσω της διαλογής σπέρματος μπορεί μάλιστα να αποβεί φθηνότερη από την κατευθυνόμενη από το υπερηχογράφημα άμβλωση, τη συμβατική μέθοδο. Αν είναι έτσι και τελικά υπερισχύσει αυτή η τεχνολογία, η ηθική της επιλογής φύλου θα αποχωριστεί από την ηθική των αμβλώσεων που προκαλείται από την επιλογή του φύλου.
Τα βασικά επιχειρήματα του Becker, (συμφωνώ και με τα δύο), είναι ότι πρώτον η επιλογή φύλου από αμερικανικά ζευγάρια είναι απίθανο να έχει σαν αποτέλεσμα μια ανισορροπία στην αναλογία μεταξύ των φύλων. Και ότι δεύτερον, σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, όπου υπάρχει μια ισχυρή προτίμηση υπέρ αρσενικών απογόνων, εάν επιτραπεί η επιλογή βάσει φύλου, θα συμπεριφέρονται καλύτερα στα κορίτσια, αφού θα είναι λιγότερα τα κορίτσια που θα γεννιούνται από ζευγάρια που δεν τα επιθυμούν. Φυσικά, από τη στιγμή που θα υπάρχουν γενικά λιγότερα κορίτσια, το καθαρό αποτέλεσμα στη συνολική γυναικεία ωφελιμότητα είναι ασαφές: τα λιγότερα κορίτσια μειώνουν την συνολική ωφελιμότητα, αλλά τα ευτυχέστερα την αυξάνουν. Εφόσον το καθαρό αποτέλεσμα είναι αβέβαιο, οι φεμινίστριες πολέμιοι της επιλογής φύλου θα πρέπει να εξετάσουν κατά πόσο, εάν γεννιούνται ανεπιθύμητα κορίτσια, υπάρχουν εφικτές μέθοδοι για τη βελτίωση της συμπεριφοράς απέναντί τους, ώστε αν απαγορευτεί η επιλογή φύλου (εάν υποθέσουμε πως αυτό είναι εφικτό – ο Becker πιστεύει ότι δεν είναι), θα μπορέσει να υπάρξει εύλογη πεποίθηση πως η καθαρή γυναικεία ωφελιμότητα θα αυξηθεί αντί να μειωθεί.
Θα συμφωνήσω επίσης με τον Becker στο ότι υπάρχει μία τάση επιλογής με ιδιοτελή κριτήρια, αφού καθώς το ποσοστό των κοριτσιών και των γυναικών μειώνεται, η ζήτηση των ανδρών γι’ αυτές αυξάνεται και παρατηρώντας αυτό τα ζευγάρια θα τείνουν να μεταβάλουν τις αναπαραγωγικές τους επιλογές υπέρ των κοριτσιών. Εφόσον δεν υπάρχει κάποιος λόγος γιατί θα πρέπει αυτή η τάση να υπερνικήσει την προτίμηση υπέρ των αγοριών, μια ανισορροπία μεταξύ των φύλων θα διατηρείται επ’ αόριστον. Όμως αυτό είναι απίθανο στις ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες, όπως είναι η Κίνα και η Ινδία. Μια έντονη προτίμηση για παιδιά αρσενικού φύλου τείνει να εντοπίζεται σε κοινωνίες, όπου υπάρχει σημαντική αγροκαλλιέργεια αυτοκατανάλωσης1, αδύναμο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και πίστη στην ιδιωτική βία (όπως σε κουλτούρες εκδίκησης), για την προστασία προσωπικών και ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν τη ζήτηση για αρσενικά παιδιά. Καθώς αυτές οι συνθήκες (οι δύο πρώτες από τις οποίες είναι σημαντικές σε Κίνα και Ινδία, ενώ και οι τρεις είναι σημαντικές στο Ιράκ, για παράδειγμα) μεταβάλλονται, επέρχεται αλλαγή στην προτίμηση, όπως παρατηρούμε στις πλούσιες κοινωνίες της Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής, όπου δεν υφίσταται πλέον μια καθαρή προτίμηση για την απόκτηση αρσενικών αντί θηλυκών παιδιών.
Κατά τα φαινόμενα η επιλογή φύλου είναι στην πραγματικότητα πιο συνηθισμένη στις αστικές περιοχές απ’ ότι στις αγροτικές περιοχές της Ινδίας. Ο λόγος, όπως όμως φαίνεται, είναι ότι η πρόσβαση στους υπέρηχους για τον εντοπισμό του φύλου του εμβρύου και στις αμβλώσεις είναι μεγαλύτερη στις πόλεις και η διάδοσή τους θα επηρεάσει ριζικά την επιλογή φύλου και στις αγροτικές περιοχές. Επιπλέον, οι αστοί Ινδοί μπορεί να προτιμούν αγόρια εξαιτίας μιας καθυστέρησης στην προσαρμογή των παραδοσιακών αξιών στις αστικές συνθήκες.
Η σταδιακή μετάβαση σε μια αναλογία της τάξης του 50-50, ακόμη κ αν είναι αναπόφευκτη, είναι πιθανό να πάρει καιρό μέχρι να συντελεστεί. Ας υποθέσουμε ότι σε ένα χρονικό σημείο 1 υπάρχει ένας υπερβολικά μεγάλος αριθμός γεννήσεων αρσενικών παιδιών, ενώ θ’ ακολουθήσει ένα χρονικό σημείο 2 κατά το οποίο θα γίνει αντιληπτό ότι τα κορίτσια έχουν μεγαλύτερη αξία σε σχέση με την πεποίθηση που υπήρχε κατά το χρονικό σημείο 1. Πιθανώς να μεσολαβεί μεταξύ των χρονικών σημείων 1 και 2 ένα διάστημα 20 ή 30 χρόνων (ή και περισσότερο, αν υπάρξει μια «καθυστέρηση αξιών», όπως υπέδειξα νωρίτερα) και έτσι θα υπάρξει τουλάχιστον μία ολόκληρη γενιά ενηλίκων, κατά την οποία η αναλογία μεταξύ των φύλων θα έχει γείρει υπέρ των αγοριών. Πρέπει οι χώρες που αντιμετωπίζουν μία τέτοια ανισορροπία να ανησυχήσουν τόσο ώστε να λάβουν μέτρα εναντίον αυτού του φαινομένου; Έχουμε ένα φυσικό πείραμα, το οποίο μπορεί να μας βοηθήσει να απαντήσουμε στο ερώτημα, στις κοινωνίες που επιτρέπουν την πολυγαμία. Η συνέπεια της πολυγαμίας (στην πραγματικότητα πολυγυνία -πολλές σύζυγοι- καθώς η πολυανδρία είναι ουσιαστικά άγνωστη) είναι η αύξηση της πρακτικής αναλογίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, αφού ένας αριθμός γυναικών απομακρύνεται από τη διαθέσιμη στους μη πολυγαμικούς άνδρες δεξαμενή. Σε μια κοινωνία όπου υπάρχουν 100 άνδρες και 100 γυναίκες, αλλά οι 10 από αυτές τις γυναίκες είναι παντρεμένες με έναν από αυτούς τους άνδρες, η φυλετική αναλογία ανδρών-γυναικών στο υπόλοιπο της κοινωνίας, είναι 99 προς 90. Το επακόλουθο είναι η αύξηση της μέσης ηλικίας γάμου για τους άνδρες και η μείωση αυτής για τις γυναίκες, η μείωση του ποσοστού των παντρεμένων ανδρών και η αύξηση του ποσοστού των παντρεμένων γυναικών, η μείωση της ακολασίας μέσω της αύξησης της διαπραγματευτικής δύναμης των γυναικών, και πιθανώς η αύξηση της αποδημίας των ανδρών και της μετανάστευσης των γυναικών. Καμία από αυτές τις συνέπειες δεν φαίνεται πως μπορεί να βλάψει σοβαρά την κοινωνία σαν σύνολο.
Σε αντιδιαστολή, έρευνα που παρουσιάζω στο βιβλίο μου «Φύλο και Λογική» (“Sex and Reason”) βρίσκει ότι η χαμηλή πρακτική αναλογία ανδρών-γυναικών στον μαύρο πληθυσμό των Η.Π.Α. (εξαιτίας κυρίως των υπέρμετρα υψηλών ποσοστών φυλάκισης και ανθρωποκτονιών στους νεαρούς, μαύρους άνδρες) ενθαρρύνει την ακολασία, επειδή υπάρχει περισσότερος ανταγωνισμός ανάμεσα στις γυναίκες για τους άνδρες και μειώνει τα ποσοστά των γάμων και της σύστασης οικογενειών.
Εν ολίγοις, η επιλογή φύλου, τουλάχιστον στην περίπτωση της προτίμησης του αρσενικού φύλου, δεν φαίνεται να έχει αρνητικές εξωτερικές επιπτώσεις. Προφανώς προσφέρει καθαρά προσωπικά οφέλη (όπως και άλλες επιλογές που ικανοποιούν τις προτιμήσεις μας), ειδάλλως δεν θα εξασκούταν. (Δεν υπάρχουν εξωτερικές επιπτώσεις σε κοινωνίες, όπως αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου η επιλογή φύλου είναι απροκατάληπτη). Το ζήτημα της απαγόρευσής της είναι λοιπόν μη πειστικό (τουλάχιστον στις περιπτώσεις που η επιλογή φύλου δεν πραγματοποιείται μέσω αμβλώσεων, για τις οποίες υπάρχουν άλλου είδους ενστάσεις), εκτός και αν μπορεί να δειχθεί ότι δημιουργεί μια καθαρή μείωση της γυναικείας ευημερίας.
——————————————————————————————
*To κείμενο αναδημοσιεύεται με την ευγενική άδεια των συγγραφέων.
Η μετάφραση των πρωτότυπων, για λογαριασμό του e-Rooster, έγινε από την Κλειώ Νικολοπούλου υπό την επιμέλεια του Αριστείδη Χατζή.
Σημειώσεις:
σ.τ.μ. η αγροκαλλιέργεια αυτοκατανάλωσης είναι μία μέθοδος φυτοκομίας (horticulture) στην οποία μία περιορισμένη έκταση γης παράγει επαρκές φαγητό μόλις για να θρέψει την οικογένεια που την καλλιεργεί. Ο όρος συνήθως αναφέρεται σε φάρμες, οι οποίες αρκούν για να θρέψουν μια οικογένεια, αλλά δεν επαρκούν έτσι ώστε να μπορέσει η οικογένεια να εμπορευθεί τα προϊόντα της στην αγορά. Εντοπίζεται σε περιοχές, όπου υπάρχει υπερπληθυσμός, φτώχεια και έλλειψη αρκετών μέσων βιοπορισμού
Πηγή:http://e-rooster.gr
Στην Κίνα του 2005, 118 αγόρια αντιστοιχούσαν σε κάθε 100 κορίτσια που γεννιόνταν. Αυτή η αναλογία είναι μακράν μεγαλύτερη της φυσιολογικής, βιολογικής αναλογίας των περίπου 106 αγοριών για κάθε 100 κορίτσια. Αυτή η ανομοιότητα των φύλων στην Κίνα έχει προέλθει από έναν συνδυασμό χαμηλών ποσοστών γέννησης, της προτίμησης υπέρ των αγοριών που κυριαρχεί στην Κίνα, δεδομένου ότι οι γονείς μπορούν να έχουν μόλις ένα ή δύο παιδιά, και της διάδοσης του υπερηχογραφήματος μέσα στη χώρα που επιτρέπει την αναγνώριση του φύλου των εμβρύων και την άμβλωσή τους στην περίπτωση που δεν αρέσει το φύλο στους γονείς. Αντίστοιχες τάσεις έχουν αναδυθεί επίσης στην Ινδία και τη Νότιο Κορέα.
Περισσότερο σύνθετες και ακριβές μέθοδοι επιτρέπουν στους γονείς να αυξήσουν τις πιθανότητες απόκτησης ενός αρσενικού μωρού, ακόμα και πριν η γυναίκα μείνει έγκυος. Η μέθοδος που θεωρείται ως η πιο αξιόπιστη είναι αυτή που περιλαμβάνει in vitro γονιμοποίηση, φάρμακα που διεγείρουν τις ωοθήκες της μητέρας, εγχειρίσεις και άλλες μεθόδους. Το συνολικό κόστος μπορεί να υπερβεί και τα 20.000$, έτσι προφανώς αυτή η μέθοδος είναι διαθέσιμη μόνο στους πλούσιους.
Υπάρχουν καλοί λόγοι που μπορούν να προβληθούν ως ένσταση κατά της επιλογής του φύλου, είτε αυτή τελείται μέσω της άμβλωσης, είτε μέσω πιο εκλεπτυσμένων μεθόδων; Την 1η Φεβρουαρίου η Επιτροπή Δεοντολογίας του Αμερικανικού Κολεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) εξέδωσε μια διακήρυξη, στην οποία αντιδρά θεωρώντας ότι είναι ανήθικο εκ μέρους των γιατρών να συμμετέχουν στην επιλογή φύλου που γίνεται από γονείς, και δεν βασίζεται σε εν δυνάμει γενετικές ανωμαλίες που συνδέονται με το φύλο, αλλά αποκλειστικά στην στάθμιση από την οικογένεια των προσωπικών της προτιμήσεων. Αυτή η θέση σε σχέση με την ηθική της επιλογής φύλου έβρισκε εφαρμογή «ανεξαρτήτως του χρονικού σημείου της επιλογής (π.χ. προ της σύλληψης ή μετά την σύλληψη), ή του σταδίου ανάπτυξης του εμβρύου ή του κυήματος».
Μια τέτοια θέση φαντάζει περίεργη αν λάβουμε υπόψη τη γενική υποστήριξη από γιατρούς και το Ανώτατο Δικαστήριο του δικαιώματος στην άμβλωση. Οι αμβλώσεις γίνονται από γονείς για την ικανοποίηση «αποκλειστικά» των προσωπικών τους προτιμήσεων σε σχέση με τη χρονική συγκυρία της απόκτησης παιδιών ή με τον αριθμό των παιδιών. Τι διαφοροποιεί τόσο πολύ τις αμβλώσεις που γίνονται βάσει της επιλογής φύλου ώστε να οδηγήσει την ACOG (με τα περισσότερα από 51.000 μέλη της να παρέχουν ιατρική περίθαλψη σε γυναίκες που κάνουν άμβλωση) στο να αντιταχτεί στις αμβλώσεις για την ικανοποίηση των γονεϊκών επιθυμιών υπέρ περισσότερων αγοριών ή κοριτσιών, τη στιγμή που υποστηρίζει το γενικότερο δικαίωμα στην άμβλωση; Η ACOG προσπαθεί να δώσει μία απάντηση, υποστηρίζοντας πως η επιλογή του φύλου μέσω οποιασδήποτε μεθόδου, ενδέχεται «τελικώς να υποστηρίξει σεξιστικές πρακτικές».
Δεν είναι ξεκάθαρο τι ακριβώς εννοεί η ACOG ως σεξιστικές πρακτικές, πάντως όλα τα στοιχεία σχετικά με τις προτιμήσεις πάνω στο φύλο στις Η.Π.Α. και σε άλλες πλούσιες χώρες δείχνουν μια έντονη επιθυμία για ποικιλία-αγόρια και κορίτσια-, αντί για μια ισχυρή προτίμηση υπέρ του ενός από τα δύο φύλα. Επομένως οι αμβλώσεις βάσει του φύλου σε αυτές τις χώρες είναι απίθανο να έχουν ιδιαίτερες συνέπειες πάνω στη συνολική αναλογία των δύο φύλων, παρόλο που θα μπορούσε να επηρεάσει την κατανομή αγοριών και κοριτσιών σε διαφορετικές οικογένειες.
Εστιάζω το υπόλοιπο της ανάλυσής μου στους υπαινιγμούς σχετικά με αμβλώσεις βάσει φύλου στις χώρες, όπου εγείρεται το ζήτημα του αριθμού των αγοριών σε σχέση με αυτού των κοριτσιών. Η Κίνα, η Νότιος Κορέα και άλλες χώρες έχουν προσπαθήσει να θέσουν σε εφαρμογή ελέγχους πάνω στην επιλογή φύλου, καθιστώντας παράνομη τη χρήση υπερηχογραφικών μεθόδων για την επιλογή του φύλου των παιδιών. Παρόλα αυτά είναι πάρα πολύ δύσκολο να εφαρμοστούν αυτές οι ρυθμίσεις, καθώς οι γιατροί μπορεί να λένε «συγχαρητήρια» όταν ένας υπέρηχος αποκαλύψει αγόρι και να παραμένουν σιωπηλοί όταν το κυοφορούμενο είναι κορίτσι.
Η άμβλωση θηλυκών εμβρύων θα μπορούσε να μειώσει το μέσο μέγεθος οικογενειών, εάν οι γονείς που προτιμούν αγόρια καταλήγουν με μεγαλύτερες οικογένειες απ’ ό,τι επιθυμούν, επειδή δεν μπορούν να ελέγξουν το φύλο των παιδιών τους. Οι επιπτώσεις στο μέγεθος των οικογενειών θα μπορούσαν πάντως να καταλήξουν στο άλλο άκρο, εάν ο φόβος μήπως αποκτήσουν κορίτσια αποθάρρυνε τους γονείς από το ν’ αποκτήσουν και άλλα παιδιά. Αυτές οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές, αλλά στην ακόλουθη συζήτηση τις αγνοώ και επικεντρώνομαι στις επιπτώσεις ενός μικρότερου αριθμού θηλυκών μωρών σε σχέση με τα αρσενικά μωρά σε σύγκριση με την φυσιολογική βιολογική αναλογία αγοριών-κοριτσιών, η οποία είναι ελάχιστα μεγαλύτερη του 50-50.
Θα περίμενε κανείς πως οι γονείς που προχωρούν σε άμβλωση των εμβρύων με το μη επιθυμητό φύλο, θα συμπεριφέρονταν καλύτερα στα παιδιά τους απ’ ό,τι θα έκαναν διαφορετικά, εφόσον τώρα είναι ικανοποιημένοι με το φύλο των παιδιών τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι αμβλώσεις βάσει φύλου εναντίον κοριτσιών θα βελτίωναν αντί να χειροτέρευαν τη μέση συμπεριφορά απέναντι στα κορίτσια, εφόσον οι γονείς θα ήταν ευτυχέστεροι με τα κορίτσια που έχουν, απ’ ό,τι θα ήταν αν είχαν κορίτσια που δεν θα ήθελαν πραγματικά. Δεν αποτελεί έκπληξη, για παράδειγμα, το ότι στην Κίνα τα ορφανοτροφεία έχουν κατά κύριο λόγο κορίτσια (και ορισμένα αγόρια με αναπηρίες), δεδομένης της προτίμησης υπέρ των αγοριών στην παραδοσιακή, κινέζικη κουλτούρα.
Ποια είναι όμως τα συνολικά αποτελέσματα μέσα σε μια κοινωνία που διαστρεβλώνει την αναλογία ανάμεσα στα φύλα από τη γέννηση προς προς όφελος των αγοριών; Τα λιγότερα κορίτσια που γεννιούνται θα έχουν προφανώς μια καλύτερη ζωή, αφού θα λαμβάνουν καλύτερη μόρφωση και καλύτερη εν γένει αντιμετώπιση από τους γονείς που θα τα θέλουν. Αυτό μπορεί να ενισχυθεί αν το αποτέλεσμα των αμβλώσεων βάσει φύλου θα είναι η μείωση του συνολικού ποσοστού των γεννήσεων, εφόσον έχει σαφώς στοιχειοθετηθεί ότι οι οικογένειες που έχουν λιγότερα παιδιά επενδύουν περισσότερα για το καθένα απ’ αυτά, κορίτσια ή αγόρια.
Καθώς τα παιδιά γίνονται ενήλικες και μέσα στις ίδιες ομάδες ανθρώπων της αυτής ηλικίας υπάρχει μεγάλο ποσοστό αγοριών, το πλεονέκτημα των κοριτσιών και γυναικών αυξάνεται, καθώς αυτές είναι πιο σπάνιες. Υποστηρίζεται πως οι νεαρές γυναίκες στην Κίνα είναι ήδη πολύτιμες ως σύντροφοι, επειδή η ισχυρή επιλογή βάσει φύλου λαμβάνει χώρα ήδη απ’ όταν εισήχθη η πολιτική του ενός παιδιού στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Πριν την εξάπλωση των υπερηχογραφικών μεθόδων, η επιλογή βάσει φύλου είχε σαν αποτέλεσμα να στέλνουν τα κορίτσια στα ορφανοτροφεία, να τα αμελούν και σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι και με το να διαπράττουν βρεφοκτονία στα θηλυκά βρέφη.
Ασφαλώς, αν η αξία των κοριτσιών ως σύζυγοι, ερωτικοί σύντροφοι, ή άλλες ιδιότητες, αυξάνεται επειδή είναι πιο δυσεύρετες, τότε η αξία των αγοριών ως σύζυγοι και σύντροφοι τείνει να πέσει. Παρόλα αυτά, δεν είναι προφανές γιατί κάτι τέτοιο θα πρέπει να είναι αιτία εισαγωγής πολιτικών που αποτρέπουν τις τεχνικές επιλογής φύλου, εκτός αν τα συμφέροντα των ανδρών κινητοποιούν αυτές τις πολιτικές. Για να χρησιμοποιήσω μια αναλογία, σε μια οικονομία μια μετατόπιση της ζήτησης προς τις υπηρεσίες και μακριά από την βιομηχανία, εξαιτίας μιας μεταβολής της «προτίμησης» προς τις υπηρεσίες -όπως έχει συμβεί στις Η.Π.Α. και σε άλλες πλούσιες χώρες-, ευνοεί τις γυναίκες συγκριτικά με τους άνδρες, καθώς είναι πιο πιθανό οι γυναίκες να εργαστούν σε υπηρεσίες απ’ ότι οι άνδρες. Όμως κανείς δεν θα ισχυριζόταν πως η κοινωνία θα πρέπει να αποτρέψει τέτοιου είδους προτιμήσεις, επειδή (εμμέσως) βοηθούν το ένα φύλο από το άλλο.
Ο σπουδαίος στατιστικολόγος και βιολόγος, R. A. Fisher, χρησιμοποίησε μια περίφημη βιολογική ανάλυση για να εξηγήσει γιατί η αναλογία των φύλων παραμένει κοντά στο 50-50 στα μη ανθρώπινα είδη. Μια οικονομική ανάλυση που βασίζεται στα κίνητρα δίνει παρόμοια αποτελέσματα με αυτά τoυ Fisher. Μια βελτίωση της θέσης των γυναικών εξαιτίας της πτώσης του αριθμού των κοριτσιών σε σχέση με αυτού των αγοριών οδηγεί σε κάποια διόρθωση σε σχέση με την αναλογία των φύλων, καθώς οι γονεϊκές επιλογές ανταποκρίνονται μακροπρόθεσμα σε μια πιο πλεονεκτική θέση υπέρ των κοριτσιών. Εάν οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ζήτηση ως σύζυγοι και όταν η παρουσία τους είναι περιορισμένη στην οικονομική ζωή, ορισμένοι γονείς θα αποφασίσουν πως το να έχουν κορίτσια έχει πλεονεκτήματα, πιθανότατα καθώς θα λαμβάνουν σημαντικά ποσά από τον γαμπρό ως αντίτιμο, όταν οι κόρες τους παντρεύονται. Αυτό θα μετατοπίσει τις «προτιμήσεις» προς την απόκτηση κοριτσιών. Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα δεν θα είναι απαραίτητα το φυσιολογικό, βιολογικό ποσοστό των λίγο περισσότερων γεννήσεων αγοριών, απ’ ότι κοριτσιών, αλλά θα είναι εγγύτερα σε αυτό το ποσοστό, απ’ ότι τα σημερινά ποσοστά σε κάποιες ασιατικές χώρες.
Επιλογή Φύλου -Σχόλιο του Richard Posner
Δεν έχω πολλά να προσθέσω στην πειστική εξέταση του ζητήματος από τον Becker. Ένα άξιο παρατήρησης μικρό σχόλιο, παρόλα αυτά, είναι μια νέα τεχνολογία για την επιλογή φύλου, η οποία περιγράφεται σε ένα ενδιαφέρον άρθρο της Denise Grady στην εφημερίδα New York Times της 6ης Φεβρουαρίου 2007. Ονομάζεται «διαλογή σπέρματος» («sperm sorting») και δίνει τη δυνατότητα σε αρσενικά ή θηλυκά σπερματοζωάρια να μπορούν να συγκεντρωθούν στο σπέρμα, μεταβάλλοντας σημαντικά τις πιθανότητες προς όφελος της σύλληψης ενός παιδιού του ενός φύλου αντί του άλλου. Το κόστος κυμαίνεται μόλις μεταξύ $4.000 με $6.000 που είναι πολύ λιγότερο απ’ ότι είναι για την in vitro γονιμοποίηση, αφού το «εμπλουτισμένο» σπέρμα μπορεί απλά να γονιμοποιηθεί μέσα στη γυναίκα, αντί να χρειαστεί in vitro γονιμοποίηση. Η επιλογή φύλου μέσω της διαλογής σπέρματος μπορεί μάλιστα να αποβεί φθηνότερη από την κατευθυνόμενη από το υπερηχογράφημα άμβλωση, τη συμβατική μέθοδο. Αν είναι έτσι και τελικά υπερισχύσει αυτή η τεχνολογία, η ηθική της επιλογής φύλου θα αποχωριστεί από την ηθική των αμβλώσεων που προκαλείται από την επιλογή του φύλου.
Τα βασικά επιχειρήματα του Becker, (συμφωνώ και με τα δύο), είναι ότι πρώτον η επιλογή φύλου από αμερικανικά ζευγάρια είναι απίθανο να έχει σαν αποτέλεσμα μια ανισορροπία στην αναλογία μεταξύ των φύλων. Και ότι δεύτερον, σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, όπου υπάρχει μια ισχυρή προτίμηση υπέρ αρσενικών απογόνων, εάν επιτραπεί η επιλογή βάσει φύλου, θα συμπεριφέρονται καλύτερα στα κορίτσια, αφού θα είναι λιγότερα τα κορίτσια που θα γεννιούνται από ζευγάρια που δεν τα επιθυμούν. Φυσικά, από τη στιγμή που θα υπάρχουν γενικά λιγότερα κορίτσια, το καθαρό αποτέλεσμα στη συνολική γυναικεία ωφελιμότητα είναι ασαφές: τα λιγότερα κορίτσια μειώνουν την συνολική ωφελιμότητα, αλλά τα ευτυχέστερα την αυξάνουν. Εφόσον το καθαρό αποτέλεσμα είναι αβέβαιο, οι φεμινίστριες πολέμιοι της επιλογής φύλου θα πρέπει να εξετάσουν κατά πόσο, εάν γεννιούνται ανεπιθύμητα κορίτσια, υπάρχουν εφικτές μέθοδοι για τη βελτίωση της συμπεριφοράς απέναντί τους, ώστε αν απαγορευτεί η επιλογή φύλου (εάν υποθέσουμε πως αυτό είναι εφικτό – ο Becker πιστεύει ότι δεν είναι), θα μπορέσει να υπάρξει εύλογη πεποίθηση πως η καθαρή γυναικεία ωφελιμότητα θα αυξηθεί αντί να μειωθεί.
Θα συμφωνήσω επίσης με τον Becker στο ότι υπάρχει μία τάση επιλογής με ιδιοτελή κριτήρια, αφού καθώς το ποσοστό των κοριτσιών και των γυναικών μειώνεται, η ζήτηση των ανδρών γι’ αυτές αυξάνεται και παρατηρώντας αυτό τα ζευγάρια θα τείνουν να μεταβάλουν τις αναπαραγωγικές τους επιλογές υπέρ των κοριτσιών. Εφόσον δεν υπάρχει κάποιος λόγος γιατί θα πρέπει αυτή η τάση να υπερνικήσει την προτίμηση υπέρ των αγοριών, μια ανισορροπία μεταξύ των φύλων θα διατηρείται επ’ αόριστον. Όμως αυτό είναι απίθανο στις ταχέως αναπτυσσόμενες χώρες, όπως είναι η Κίνα και η Ινδία. Μια έντονη προτίμηση για παιδιά αρσενικού φύλου τείνει να εντοπίζεται σε κοινωνίες, όπου υπάρχει σημαντική αγροκαλλιέργεια αυτοκατανάλωσης1, αδύναμο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και πίστη στην ιδιωτική βία (όπως σε κουλτούρες εκδίκησης), για την προστασία προσωπικών και ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν τη ζήτηση για αρσενικά παιδιά. Καθώς αυτές οι συνθήκες (οι δύο πρώτες από τις οποίες είναι σημαντικές σε Κίνα και Ινδία, ενώ και οι τρεις είναι σημαντικές στο Ιράκ, για παράδειγμα) μεταβάλλονται, επέρχεται αλλαγή στην προτίμηση, όπως παρατηρούμε στις πλούσιες κοινωνίες της Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής, όπου δεν υφίσταται πλέον μια καθαρή προτίμηση για την απόκτηση αρσενικών αντί θηλυκών παιδιών.
Κατά τα φαινόμενα η επιλογή φύλου είναι στην πραγματικότητα πιο συνηθισμένη στις αστικές περιοχές απ’ ότι στις αγροτικές περιοχές της Ινδίας. Ο λόγος, όπως όμως φαίνεται, είναι ότι η πρόσβαση στους υπέρηχους για τον εντοπισμό του φύλου του εμβρύου και στις αμβλώσεις είναι μεγαλύτερη στις πόλεις και η διάδοσή τους θα επηρεάσει ριζικά την επιλογή φύλου και στις αγροτικές περιοχές. Επιπλέον, οι αστοί Ινδοί μπορεί να προτιμούν αγόρια εξαιτίας μιας καθυστέρησης στην προσαρμογή των παραδοσιακών αξιών στις αστικές συνθήκες.
Η σταδιακή μετάβαση σε μια αναλογία της τάξης του 50-50, ακόμη κ αν είναι αναπόφευκτη, είναι πιθανό να πάρει καιρό μέχρι να συντελεστεί. Ας υποθέσουμε ότι σε ένα χρονικό σημείο 1 υπάρχει ένας υπερβολικά μεγάλος αριθμός γεννήσεων αρσενικών παιδιών, ενώ θ’ ακολουθήσει ένα χρονικό σημείο 2 κατά το οποίο θα γίνει αντιληπτό ότι τα κορίτσια έχουν μεγαλύτερη αξία σε σχέση με την πεποίθηση που υπήρχε κατά το χρονικό σημείο 1. Πιθανώς να μεσολαβεί μεταξύ των χρονικών σημείων 1 και 2 ένα διάστημα 20 ή 30 χρόνων (ή και περισσότερο, αν υπάρξει μια «καθυστέρηση αξιών», όπως υπέδειξα νωρίτερα) και έτσι θα υπάρξει τουλάχιστον μία ολόκληρη γενιά ενηλίκων, κατά την οποία η αναλογία μεταξύ των φύλων θα έχει γείρει υπέρ των αγοριών. Πρέπει οι χώρες που αντιμετωπίζουν μία τέτοια ανισορροπία να ανησυχήσουν τόσο ώστε να λάβουν μέτρα εναντίον αυτού του φαινομένου; Έχουμε ένα φυσικό πείραμα, το οποίο μπορεί να μας βοηθήσει να απαντήσουμε στο ερώτημα, στις κοινωνίες που επιτρέπουν την πολυγαμία. Η συνέπεια της πολυγαμίας (στην πραγματικότητα πολυγυνία -πολλές σύζυγοι- καθώς η πολυανδρία είναι ουσιαστικά άγνωστη) είναι η αύξηση της πρακτικής αναλογίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, αφού ένας αριθμός γυναικών απομακρύνεται από τη διαθέσιμη στους μη πολυγαμικούς άνδρες δεξαμενή. Σε μια κοινωνία όπου υπάρχουν 100 άνδρες και 100 γυναίκες, αλλά οι 10 από αυτές τις γυναίκες είναι παντρεμένες με έναν από αυτούς τους άνδρες, η φυλετική αναλογία ανδρών-γυναικών στο υπόλοιπο της κοινωνίας, είναι 99 προς 90. Το επακόλουθο είναι η αύξηση της μέσης ηλικίας γάμου για τους άνδρες και η μείωση αυτής για τις γυναίκες, η μείωση του ποσοστού των παντρεμένων ανδρών και η αύξηση του ποσοστού των παντρεμένων γυναικών, η μείωση της ακολασίας μέσω της αύξησης της διαπραγματευτικής δύναμης των γυναικών, και πιθανώς η αύξηση της αποδημίας των ανδρών και της μετανάστευσης των γυναικών. Καμία από αυτές τις συνέπειες δεν φαίνεται πως μπορεί να βλάψει σοβαρά την κοινωνία σαν σύνολο.
Σε αντιδιαστολή, έρευνα που παρουσιάζω στο βιβλίο μου «Φύλο και Λογική» (“Sex and Reason”) βρίσκει ότι η χαμηλή πρακτική αναλογία ανδρών-γυναικών στον μαύρο πληθυσμό των Η.Π.Α. (εξαιτίας κυρίως των υπέρμετρα υψηλών ποσοστών φυλάκισης και ανθρωποκτονιών στους νεαρούς, μαύρους άνδρες) ενθαρρύνει την ακολασία, επειδή υπάρχει περισσότερος ανταγωνισμός ανάμεσα στις γυναίκες για τους άνδρες και μειώνει τα ποσοστά των γάμων και της σύστασης οικογενειών.
Εν ολίγοις, η επιλογή φύλου, τουλάχιστον στην περίπτωση της προτίμησης του αρσενικού φύλου, δεν φαίνεται να έχει αρνητικές εξωτερικές επιπτώσεις. Προφανώς προσφέρει καθαρά προσωπικά οφέλη (όπως και άλλες επιλογές που ικανοποιούν τις προτιμήσεις μας), ειδάλλως δεν θα εξασκούταν. (Δεν υπάρχουν εξωτερικές επιπτώσεις σε κοινωνίες, όπως αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου η επιλογή φύλου είναι απροκατάληπτη). Το ζήτημα της απαγόρευσής της είναι λοιπόν μη πειστικό (τουλάχιστον στις περιπτώσεις που η επιλογή φύλου δεν πραγματοποιείται μέσω αμβλώσεων, για τις οποίες υπάρχουν άλλου είδους ενστάσεις), εκτός και αν μπορεί να δειχθεί ότι δημιουργεί μια καθαρή μείωση της γυναικείας ευημερίας.
——————————————————————————————
*To κείμενο αναδημοσιεύεται με την ευγενική άδεια των συγγραφέων.
Η μετάφραση των πρωτότυπων, για λογαριασμό του e-Rooster, έγινε από την Κλειώ Νικολοπούλου υπό την επιμέλεια του Αριστείδη Χατζή.
Σημειώσεις:
σ.τ.μ. η αγροκαλλιέργεια αυτοκατανάλωσης είναι μία μέθοδος φυτοκομίας (horticulture) στην οποία μία περιορισμένη έκταση γης παράγει επαρκές φαγητό μόλις για να θρέψει την οικογένεια που την καλλιεργεί. Ο όρος συνήθως αναφέρεται σε φάρμες, οι οποίες αρκούν για να θρέψουν μια οικογένεια, αλλά δεν επαρκούν έτσι ώστε να μπορέσει η οικογένεια να εμπορευθεί τα προϊόντα της στην αγορά. Εντοπίζεται σε περιοχές, όπου υπάρχει υπερπληθυσμός, φτώχεια και έλλειψη αρκετών μέσων βιοπορισμού
Πηγή:http://e-rooster.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)